De herders die lagen te velde.



De herders Jan en Wout lagen met hun kudde's in de buurt van Bartlehiem in Friesland. Het was een prachtige nacht een strakke heldere hemel en duizenden sterren aan de hemel. In de verte hoorden ze het balken van een ezel. Beide herders spraken met elkaar over hoe het in het land ervoor stond en ze waren daar niet al te blij over. Vreemde machten heersten over hun zo dierbaar land vreemde gewoonten werden ingevoerd en zij verlangden terug naar de tijd dat hun land nog hun land was.
  Zo waren er in de loop der tijden vele veranderingen doorgevoerd: waren de weide's vroeger zeer gemêleerd met boterbloemen, paardebloemen, madeliefjes en tal van kruiden tegenwoordig was het alleen maar gras. Waren er vroeger tal van hoekjes schaduwrijke plekjes en houtwallen, nu was het rechthoekig en strak. Vroeger waren de dieren ook minder snel ziek maar tegenwoordig moest om de haverklap de veearts erbij komen. Modern noemt men dat niet ziektes voorkomen door interne weerstandsopbouw maar ziektes bestrijden met medicijnen. Ook waren er vreemde ideeën over raszuiverheid. Terwijl onze voorvaderen blij waren met nieuwe schapen uit vreemde landen, omdat daardoor zoals zij dat noemden er nieuw bloed in de kudde kwam en de kudde dus sterker werd waren er nu mensen die vonden dat de rassen zuiver gehouden moesten worden. Bij controle bleken er heel wat onzuivere schapen te zijn en het probleem was wat zullen we met ze doen? De makkelijkste weg zou zijn vergassen maar dat vond men toch niet humaan, dan maar het land uit zetten. Grote kampen werden opgericht om vervolgens de verkeerde schapen te deporteren. Maar niet alle schapen konden zomaar uitgezet worden want er was geen land te vinden dat ze wou opnemen. Dan toch maar vergassen? Dat kost veel geld, nee, laat ze maar in de kampen zitten dan hebben de mensen die in de kampen werken ook nog een baantje. Jammer toch van al die goede wol.   
   Vroeger waren de bedrijfjes ook veel kleiner. Er waren heel veel herders Toen kwam men op het idee om de bedrijven te vergroten en nu de grenzen openstaan voor producten van buitenaf gaan die groten weer failliet. Toch blijft men in de schaalvergroting geloven er wordt zelfs gedacht aan varkensflats met geautomatiseerde slachtrobots en een biogas installatie. Er hoeft geen mensenhand meer aan te pas te komen. Hoe moeilijk is het voor een echte herder om zijn kost te verdienen met een overheid die geen visie heeft?
  Toch was er ook hoop in de harten van beide mannen. Hun kudde's waren nog behoorlijk groot dus dat gaf perspectief ook hun bevriende herder Femke deed het goed, hoewel haar kudde wat geslonken was, was de kwaliteit juist toegenomen. En hen was door hun vaderen beloofd, dat er op een dag iets bijzonders zou gebeuren, waardoor de stemming in het land totaal zou veranderen. Ieder jaar tussen herfst en winter kwamen deze beloftes naar boven en de herders vroegen zich af hoe lang het nog zou duren eer deze belofte uit zou komen.
Moe van de kou en het hoeden, legden de herders zich te rusten. Het balken van de ezel in de verte nam geen ende. Toch vielen zij in een vreedzame slaap.
   Midden in de nacht het was misschien een uur of drie, schrokken de herders Jan en Wout wakker en zij keken met hun slaperige ogen in een verblindend licht. Wat is er, wat is er aan de hand? Wordt wakker, wordt wakker en gaat naar de kust achter de haag want een nieuwe aanpak is nodig. Een nieuwe sfeer kome in dit land, haast U. Het licht verdween en versuft stonden Jan en Wout wat voor zich uit te staren de donkere nacht in. De schapen blaten en de ezel ging door met balken zonder ende.
   Wat was dat nu ineens, zei Wout. Een goed bericht, zei Jan. Eindelijk is het zover de verandering gaat komen! We moeten op weg om onze bijdrage te leveren. Zou het echt zo zijn?, zei Wout. Je hebt het toch gehoord, zei Jan kom. Ja, maar heb ik wel wat te bieden? Heb ik wel wat te bieden?, zei Jan. Beste Wout we gaan toch samen en Femke doet ook mee ik weet het zeker. Zij wil toch ook verandering? Ja, maar zei Wout en die andere herder dan die Cees Den Akker? Wil hij wel? Hij heeft de grootste kudde. Zonder ons kan hij wel de grootste zijn maar alleen is hij nergens. En zijn vrienden dan? Je bedoelt die Vincent Van Dam? Die kun je toch nauwelijks een vriend noemen Vincent wil alles zelf bepalen en Cees heeft maar te slikken. En die ideeën van Vincent zijn toch niet bijster menselijk te noemen ze willen de rijken alleen maar rijker maken en de armen alleen maar armer en dat terwijl de vader van Cees toch uit heel ander hout gesneden was. Deze man was Voor Onze Cultuur, deze man steunde de daklozen, deze man nam de inhoud van de heilige boeken serieus. Wat is er toch met onze Cees, waar is hij toch zo bang voor? Ach, hij is nog jong en onervaren zijn ogen stralen van de macht en niet van een innerlijk weten….
   We moeten gaan… deze kans mogen we niet missen… en Cees dan? Oh, Cees draait wel bij, ik heb nog een oude foto van zijn Vader en als hij die ziet dan herinnert hij zich wel zijn afkomst en vergeet hij de macht… denk je dat? Wacht maar af. En al die Niet Sociaal Bewogen mensen dan, zei Wout, wat moeten we daar mee beginne? Zodra deze mensen ervaren dat het andere beter is dan draaien ze wel bij…. We moeten gaan! En en en weten we wel genoeg we willen wel van alles maar kunnen we het ook richting geven hebben we genoeg kennis in huis sputterde Wout. In de tijd dat jij zat te dromen van een nog grotere kudde, heb ik in het Oosten vele vrienden gemaakt en die zullen ons helpen, schiet op Wout… ja maar weet je dat zeker? Ja dat weet ik zeker: ze zijn misschien niet zo snel als wij maar uiteindelijk komen ze ons te hulp te rechter tijd… Okay okay ga met je mee en Femke? Wat heb je toch met Femke? Ben je een beetje gek op haar?.... ja zeg het maar eerlijk… tja ja het is dubbel.. hoe bedoel je dubbel? Ik ben getrouwd.. enne ja wat enne? Je mag toch wel van meer mensen als 1 houden? Tja, als je het zo bekijkt dan houd ik van haar… nou wat treuzel je dan nog zij komt ook naar de kust achter het haagje en dan kunnen we de nieuwe toestand bespreken…..
En in de verte hoorden ze het balken van de ezel dat geen ende nam.
                                                                                           


Arnhem, advent 2006 Jan van Zuchtelen

Volkskrant van 21 Augustus 2007