Europa
Tussen democratie en communisme

Op weg naar een sociocratie

Jan Sterenborg


Nu het democratische model kraakt in al haar voegen komt levensgroot de vraag op ons af hoe moet het nu verder in Europa?
Het democratische model stelt hoge eisen aan de individuele vrijheid maar waar blijft de staat, waar blijft het algemeen belang? Binnen het communisme zien we het omgekeerde, de individuele vrijheid wordt opgeofferd aan de staat.
Beide benaderingen hebben hun specifieke waarde maar in Europa passen de beide systemen in hun extreme uitvoering niet. Wij willen in Europa zowel vrijheid als gebondenheid, wij willen in Europa wel degelijk staatsinvloed maar niet op alle terreinen: het is veel meer en/en dan of/of.
Wij moeten in Europa de paradox vrijheid en gebondenheid leren vormgeven tbv een menselijke samenleving en wereld. Democratie en communisme zijn twee zijden van dezelfde medaille, beiden inadequaat voor menselijke verhoudingen.
Als we gaan stemmen binnen een democratie dan zien we dat zodra ik mijn stem uitbreng de inhoud van mijn stem weggegooid wordt en gelijk gewogen wordt met de stem van anderen, dat is natuurlijk een grote leugen. Iemand die een muntje opgooit en als het dan kop is ja zegt of iemand die na talloze overwegingen en afwegingen aan een ja komt is totaal iets anders, echter binnen een democratie precies hetzelfde.
En zo ook met bijvoorbeeld een zorgaanvraag, de inhoud wordt weggegooid en men kijkt alleen nog naar formele eisen. En daarmee worden wij als mens tekort gedaan, zeer tekort gedaan en vandaar, nu de zorgtaken naar de gemeente geschoven worden, we naar een ander model toe moeten.
Waarom een andere model?
De gemeenten hebben geen enkele expertise om de zorgvraag inhoudelijk te beoordelen, hoe zouden ze ook?
Vandaar dat ik ervoor pleit dat een groep mensen naar een zorgvraag gaat kijken en deze groep beslist over de aanvraag, niet de gemeente en niet een of andere instantie. Hetzelfde geldt voor de juryrechtspraak in Engeland: een groep mensen bepaalt of iemand schuldig is of niet. Niet het OM, niet de rechter maar deze groep mensen, een sociocratisch verband, bepaalt of iemand schuldig is of niet en zo zou het ook met allerhande zaken binnen ons land moeten gaan of het nu rechtspraak of een zorgaanvraag of een woningbouwcorporatie is, de burgers dienen te beslissen. En zo zou het in heel Europa ingericht moeten worden.
En dan mogen de instanties, toetsen of de beslissingen binnen de kaders van de wet vallen, daartoe acht ik ze wel in staat.
Een groep garandeert meerdere invalshoeken en zorgt ervoor dat de inhoud een kans krijgt.
Komen de instanties en de groepen er onderling niet uit dan kan de rechter zijn licht laten schijnen maar dat is pas een allerlaatste optie.
Is het eenvoudig voor een dergelijke groep?
Ik denk dat het vaak een worsteling is om tot de juiste afweging te komen, maar een mens cq een burger kan wel leven met het resultaat van een worsteling van zijn medemensen maar niet met de koele en formele afwegingen [afwijzingen] van een instantie.
Het zal ook niet meteen allemaal gladjes verlopen maar naarmate we meer ervaring opdoen met deze groepen des te meer deskundigheid en draagvlak wordt er opgebouwd. De politiek kan dit proces dan ondersteunen door kijkende naar het functioneren van deze groepen te komen met draagvlak vergrotende wetgeving.
Nu menen politici dat zij de maatschappij moeten inrichten maar dat is een misvatting, dat moeten burgers zelf doen. De politiek is er voor dat er fatsoenlijke wetgeving ten behoeve van de burgers gemaakt wordt waardoor de burgers steeds meer vrijheid krijgen hun eigen samenleving in te richten.
Ook lijkt het of instanties geen eigen belangen hebben ook dat is schijn. Een gemeente moet ook wegen aanleggen, een gemeente gaat ook bv een station verbouwen en nu kun je er in het laatste geval een bescheiden en goed gebouw neerzetten maar je kunt er ook een prestige object neerzetten, dat 10 maal meer kost. Deze kosten dienen opgebracht te worden. Als de totale kosten die een gemeente maakt erg hoog zijn dan komt er een enorme druk op de sociale fondsen te liggen en intern is dan het advies zo min mogelijk uitgeven want dan houden we aan het eind van het jaar geld over dat dan weer geruisloos in de pot algemene middelen verdwijnt. Geen ambtenaar die dat tegen zijn cliënt zegt die om bijzondere bijstand aanklopt. Ook om dit soort misstanden te voorkomen is het goed dat de burgers weer de beslissingen nemen en dan als er meer geld naar zorg moet dan moeten de prestige projecten maar even wachten. Zorg is primair, zorg gaat aan alle prestaties vooraf, de overheden hebben zorgplicht! Wie deze menselijke wetmatigheid niet respecteert doet de burgers zeer groot onrecht aan.

+++