Volgens gemeente Arnhem mag iemand geen eisen stellen aan werkniveau als hij erg lang werkloos is
Proefproces over schoffel-weigeraar


DE VOLKSKRANT
DINSDAG 22 APRIL 2008


Reportage
"Werkloze weigert reïntegratieproject
"'Schoffelen niet passend.'
Van onze verslaggeefster Sara Berkeljon


ARNHEM
B. mocht kiezen: óf plantsoenen schoffelen óf tubes lijm inpakken. B. - hij wil niet met zijn naam in de krant - kreeg al ruim een jaar een bijstandsuitkering. In het kader van de verplichte reïntegratie moest hij daarom deelnemen aan het Work First-project van de gemeente Arnhem. Maar hij wou niet schoffelen. Voor straf werd er een maand lang 40 procent gekort op zijn uitkering.
Gesteund door vakbond Abvakabo eiste B. (44) gisteren bij de bestuursrechter in Arnhem het gekorte bedrag terug. Want, stelt zijn advocaat Arno van Deuzen, dat schoffelen is 'dwangarbeid' en daarom in strijd met de Grondwet en allerlei internationale verdragen. Een proefproces dus, want als B. gelijk krijgt, staan soortgelijke projecten in 80 procent van alle Nederlandse gemeenten op de tocht.
Na afloop van de zitting oogt B. ontspannen. Vrolijk vertelt hij over zijn schoffelavontuur. Hij hield het welgeteld één ochtend vol. 'Totale lethargie. Dan schoof er weer één de kruiwagen een meter verder en dan was het weer tijd om een sjekkie te draaien.'
B. had twintig jaar als barkeeper, kelner en horecabedrijfsleider gewerkt. Hij was bezig aan een opleiding tot uitvaartleider toen zijn vriendin ziek werd. Longkanker. Zij overleed, nadat B. een jaar voor haar had gezorgd. Het werk in de uitvaartbranche lukte niet meer en de Arnhemmer belandde in de bijstand. Uiteindelijk was hij drie jaar werkloos, voor hij in oktober vorig jaar weer een baan vond. Overigens was dat niet door toedoen van Work First, benadrukt hij.
Zijn verzet tegen Work First begon in de lente van vorig jaar. Toen H. tot zijn  ontzetting te horen
kreeg dat zijn reïntegratietraject zou bestaan uit drie tot zes maanden schoffelen om 'werknemers-vaardigheden' op te doen, besloot hij zich zo lastig mogelijk te gedragen. 'Elke ochtend vroeg ik de dienstdoende ambtenaar: 'Wat gaan we vandaag doen om mijn veronderstelde afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen?' En steevast was het antwoord: Schoffelen.'Uiteindelijk beëindigde de gemeente het traject. Dat was een geluk voor B., want anders was hij niet een maand op zijn uitkering gekort, maar langer.
Het punt is duidelijk: volgens B. leidt schoffelen niet tot een passende baan. Bovendien, stelt advocaat Van Deuzen tijdens de zitting, wordt 'te uit en te na benadrukt dat reïntegratie maatwerk moet zijn'. Dat is het nu niet, vindt hij. 'Er wordt op geen enkele wijze rekening gehouden met de kwaliteiten van de uitkeringsgerechtigde. Arnhem hanteert het motto: iedereen gelijk, iedereen schoffelen.'


De advocaat van de gemeente Arnhem bracht daar tegenin dat B wel êrg lang werkloos was. 'Dan is eisen stellen aan het werkniveau niet meer aan de orde.' Schoffelen geldt bovendien als 'algemeen geaccepteerde arbeid'. Dwang? Niet aan de orde, aldus de gemeente. Het staat iedereen immers vrij om te weigeren, al staat daar een korting op de uitkering tegenover. Maar de rechter had wel een aantal kritische vragen. Hoe verhoudt het hebben van slechts twee keuzes zich tot door de gemeente gebezigde frasen als 'maatwerk' en 'overleg' met de cliënt? 'Wringt dat niet een beetje?' De advocaat van de gemeente, na een lange stilte: 'Dit is de aanpak zoals die is.'
De rechter doet binnen zes weken uitspraak.

Home



Uitkeringsrechten
Commentaar:
"Dwang? Niet aan de orde, aldus de gemeente. Het staat iedereen immers vrij om te weigeren, al staat daar een korting op de uitkering tegenover. "

Dit is een van de meest onterechte en smerige opmerkingen die je de laatste tijd steeds meer hoort. Mijn eigen reintegratieman van het bureau Werkconsult zei tegen mij hetzelfde en toen hebi ik tegen hem gezegd dat ik de verantwoordelijkheid voor 4 kinderen heb plus voor mijn eigen leven en dat ik een dergelijke opmerking ongepast en mensonterend vind. Het is wel degelijk dwang omdat je als afhankelijke geen alternatief hebt! Je doet mee of je gaat naar de knoppen want waar halen wij op een eerlijke manier dan geld vandaan? Het is alsof je de vrijheid zou hebben om niet in te ademen. Bij Werkconsult is het zo dat je zonder overleg en zonder toestemming als vee ter keuring aangeboden wordt en als je dat weigert dan wordt dat netjes teruggespeeld naar de gemeente die je dan kort op je uitkering. Geen enkele bescherming heb je meer in dit land pure willekeur van mensen die menen hun eigen wetten te kunnen stellen. Landverraders zijn het want ze handelen niet meer in de geest van de wet. Geen enkele wet schrijft voor dat wij het onredelijke moeten nastreven geen enkele sociale wet is geschreven om het geld wat ermee samenhang niet uit te geven. Toch is de praktijk wel zo en er komt een moment dat de burgers dit juk van zich gaan afschudden, het duurt niet lang meer.
Nederland is allang toe aan een basis-loon voor iedereen dan zijn we verlost van allerlei gluiperige onbekwame mensen die hun positie misbruiken om macht uit te oefenen, meer hebben deze onderkruipers niet in huis. Ze willen zich helemaal niet dienstbaar opstellen zoals het ambt van ambtenaar dat bedoelt, ze willen heersen en onderwerpen.
We moeten ook niet vergeten dat al deze professionele en partikuliere bureautjes die zich als aasgieren om de het gemeenteljk apparaat verzamelen erop uit zijn geld te verdienen en dat betekent dat zij er belang bij hebben U en ik zolang mogelijk uit te melken.
Werkloze is niet verplicht te schoffelen
Van onze verslaggeefster Elsbeth Stoker
gepubliceerd op 08 oktober 2008 22:15, bijgewerkt op 8 oktober 2008 22:34
ARNHEM - Wie een bijstandsuitkering heeft, hoeft niet zonder meer een baantje als sorteerder van kledinghangertjes te accepteren.

Gemeenten moeten maatwerk bieden en kunnen niet zomaar bijstandsgerechtigden naar massale 'werkfabrieken' sturen. De rechter stelde woensdag een 44-jarige Arnhemmer in het gelijk. Bennie Beck werd vorig jaar gekort op zijn uitkering, omdat hij weigerde te schoffelen of tubetjes secondelijm in te pakken. De bijstandgerechtigde zag niet in op welke manier deze werkzaamheden hem bij zijn banenjacht zouden helpen.

Volgens de Arnhemse rechter is het niet de bedoeling dat bijstandsgerechtigden door de gemeente naar een reïntegratietraject worden gestuurd zonder dat er naar hun individuele situatie wordt gekeken.

Volgens advocaat Arno van Deuzen heeft de uitspraak grote gevolgen voor gemeenten die bijstandsgerechtigden op een vergelijkbare manier aan het werk zetten. Vier op de vijf gemeenten gebruikt, net als Arnhem, de Workfirst-methode. De invulling verschilt per plaats.
'Bijstandsheld' Bennie wint schoffelzaak
Van onze verslaggeefster
gepubliceerd op 08 oktober 2008 22:25, bijgewerkt op 9 oktober 2008 14:20
ARNHEM - Dit is het verhaal van Bennie Beck (44). In de ogen van vele werklozen is hij een ware bijstandsheld die de strijd aanbond tegen 'dwangarbeid'. Maar de gemeente Arnhem ziet hem als een 'schoffelweigeraar'.

Het is woensdagochtend iets voor twaalven, als Beck zijn vuist triomfantelijk in de lucht steekt. Hij staat in een rechtszaal van de Arnhemse rechtbank. Binnensmonds roept hij 'yes'. Terwijl hij de zaal uitloopt, fluistert hij tegen zijn vriendin: 'Ik wist niet dat dit me zoveel zou doen.' Hij heeft glazige ogen en is er even stil van.

Beck heeft zojuist deels gelijk gekregen in het proefproces dat hij met behulp van vakbond Abva-Kabo FNV had aangespannen tegen de gemeente Arnhem. Enkele andere bijstandsgerechtigden gingen hem voor, maar hij is de eerste die een Workfirst-zaak wint.

Eén dag geschoffeld
Het begon allemaal vorig voorjaar. Na twintig jaar in de horeca te hebben gewerkt, had hij in 2006 de overstap gemaakt naar de uitvaartbranche. 'Maar toen werd mijn vriendin ziek. Longkanker.' Na haar overlijden lukte het hem niet meer dit werk te doen. 'Ik wilde een andere baan. Tot die tijd had ik een uitkering nodig.'

Van de gemeente kreeg hij te horen dat hij zich moest melden bij het Arbeidstrainingscentrum voor een Workfirst-traject. 'Ik kreeg een contractje onder mijn neus en ze zeiden: je kunt overmorgen beginnen. Lijm inpakken of schoffelen?'

'Hoe bedoel je?', reageerde ik.

'Lijm of schoffelen; je moet aan de slag', was hun antwoord.

'Hoe draagt dit werk bij aan mijn terugkeer op de arbeidsmarkt', vroeg ik vervolgens.

'Om je werknemersvaardigheden te testen', reageerden ze.

'Ik heb al meer dan twintig jaar gewerkt, was mijn reactie.'

Uiteindelijk tekende hij het contract, onder protest. Anders zou hij geen uitkering krijgen. Het schoffelen was geen succes, hij hield het welgeteld één dag vol. 'Ik had zo'n traject niet nodig. Ik wilde een baan, maar de gemeente vond dat ik eerst een traject moest volgen.'

Dwangarbeid
Uit frustratie begon hij een rechtszaak; hij beschuldigde de gemeente van dwangarbeid. Bovendien beklaagde hij zich erover dat het Workfirst-traject een standaardpakket was.

Woensdag kreeg hij deels gelijk. De beschuldiging van dwangarbeid vond de rechter te ver gaan, er is geen sprake van zware dwang. Maar op het punt van maatwerk voor werklozen scoorde Beck.

Wat de gevolgen zijn? De gemeente Arnhem studeert er nog op. Maar Beck weet het al: 'Gemeenten mogen alleen zinvolle trajecten bieden, waarvan ze kunnen bewijzen dat het naar werk leidt.'

Klaar is de schoffelweigeraar nog niet. Beck gaat in hoger beroep op het punt van de dwangarbeid, desnoods tot het Europees Hof. Uit principe, want hij heeft alweer een baan. 'Ik ben een schorpioen, hè. Ik kan me kwaad maken over onrecht.'

Wat is Workfirst?
Doel van Workfirst is om de vaardigheden van werklozen in kaart te brengen door middel van werktrajecten. Wie niet meedoet, krijgt geen uitkering of wordt gekort. De invulling verschilt per gemeente; van het inpakken van tubes lijm tot een leer-werktraject. Volgens arbeidsrechtspecialist Evert Verhulp betekent de uitspraak niet het einde van de Workfirst. 'Maar het automatisme waarmee sommige gemeenten grote groepen werklozen op een traject zetten, is voorbij.' Veel gemeenten hebben hun werkwijze al gewijzigd in maatwerk, voegt Workfirst-specialist Julie Castonguay, toe. 'Het blijkt bovendien dat zij hierdoor beter presteren.'




Uitspraak rechtbank Arnhem hier downloaden.
Via een bericht van Bennie Beck krijgen we te horen dat inmiddels een derde vergelijkbare zaak gewonnen is. Dit zijn hoopgevende geluiden!
De uitspraak van de zaak in Amsterdam kunt u hier downloaden.
In Duitsland wordt er tegenwoordig steeds meer nagedacht en gediscussieerd over een unbedingtes Grundeinkommen dwz een recht op inkomen los van werk. Dit lijkt mij een gezonde gedachte ook voor Nederland. We zijn al lang toe aan een dergelijk basis inkomen. Dit verlost ons van allerlei vervelende en verkeerde uitwassen.  Het vergroot ook de mogelijkheden dat mensen weer uit zichzelf met andere mensen iets gaan ondernemen. We kunnen dan eindelijk in vrijheid onze eigen cultuur opbouwen en worden verlost van alle gemanipuleer van bovenaf. Het zou een zegen voor de mens zijn als we zover zouden kunnen komen.
Het is beschamend echter te moeten vaststellen dat men in plaats van de voorwaarden te scheppen voor een werkelijk vrij bestaan, serieus probeert de pesioenleeftijd van 65 naar 67 op te trekken.