Paraplu
Een aanzet ter versterking van de publieke sector
De laatste jaren worden we als burgers geconfronteerd met een zich terugtrekkend overheidsbeleid tav van publieke sector. Zoveel mogelijk moet geprivatiseerd worden om meer marktwerking te krijgen ten voordele van de burgers. Dat is ten minste de verwachting.
Wat gebeurt er?
De burgers worden geconfronteerd met steeds grotere administratieve chaos dwz alleen de heel slimme mensen gaan van deze marktwerking profiteren. Van allerlei groepen in de samenleving kun je niet verwachten, dat ze zich uitgebreid gaan informeren over alle mogelijke ondoorzichtige prijsconstructies die er zoal in omloop zijn. Dit is ook te hoog gegrepen. Je kunt niet van allerlei groepen die jarenlang automatisch hun gas water en licht betaalden, nu ineens gaan verlangen zich uitgebreid te gaan oriënteren. Hoe moet het dan?
Alles terug naar de staat? Dat gaat ook niet meer. Alles vrije concurrentie, dat is toch niet onze Europese stijl. Hoe dan wel?
De burgers moeten zoveel mogelijk gevrijwaard blijven van keuzes en allerlei wissellende administratieve systemen.
De marktwerking moet tot op zekere hoogte gehandhaafd blijven tbv een gezonde groei-inspanning.
Voorstel
Alle burgers van Nederland die bv gas en licht afnemen vallen onder de Nederlandse Staat en krijgen dan ook de rekening met de door de staat vastgestelde prijzen. Het water laat ik even buiten beschouwing.
De prijszetting komt tot stand door onderlinge concurrentie van stroom- en gasaanbieders. Hier merkt de burger dus niets van. Alleen als de concurrentie gezond is zullen zij merken dat ze minder gaan betalen in verhouding tot bv de olieprijs (over dit laatste kan ook nog wel eens nagedacht worden of dit nu wel zo reëel is).
De bedongen prijzen worden verrekend met de maatschappijen en de gemiddelde prijzen worden doorgerekend aan de burgers.
Hoe ziet eea er concreet uit?
Voor zover ik het nu kan overzien maar eea dient wel goed doordacht en bediscussieerd te worden zie ik het als volgt:
De stroom- en gasaanbieders melden zich bij de staat (hoe dit vormgegeven moet worden staat ter discussie) en komen met een voorstel van: tegen die en die prijs kunnen wij stroom en administratie bieden. Stel nu dat er 10 aanbieders zijn? Hoe dan te werk te gaan?
We hebben het gezien met de bouwfraude als we 1 aanbieder het werk geven dan ontstaan er vanzelfsprekend onderlinge afspraken tussen de aannemers en het bevordert de corruptie onder ambtenaren. De belangen zijn zo groot en dan is het niet irreëel, dat ambtenaren omgekocht gaan worden en nu kunnen we met zijn allen wel roepen dit mag niet maar het is onvermijdelijk. Dus zo moet het niet. We moeten zoveel mogelijk aanbieders toelaten.
Het gaat hier tussen twee haakjes niet om een eenmalig iets maar we wensen tav de gas water en licht voorziening toch als samenleving enige duurzaamheid en stabiliteit.
Op grond van de aanbiedingen, die op een gegeven moment allemaal openbaar dienen te zijn naar de aanbieders toe, wordt er een verdeelsleutel vastgesteld en dan krijgen de aanbieders dus eigenlijk virtuele cq administratieve klanten. De contracten worden afgesloten en de duur van de contracten met de aanbieders wordt bepaald, laten we voorlopig uitgaan van 1 jarige contracten.
Voor het einde van het boekjaar worden de nieuwe contracten vastgesteld en afhankelijk van prestatie (waarin duurzaamheid stabiliteit klantvriendelijkheid om er maar een paar te noemen in meegewogen worden) en prijsniveau krijgen de aanbieders meer of minder virtuele klanten.
Daarna kan de overheid op grond van vastgestelde contracten de prijzen voor het nieuwe jaar naar de burgers toe vaststellen.
Beleidsmatig is dit voor de overheid een goede constructie want stel dat het in een jaar wat minder gaat met de algehele economie, dan kan de prijs naar de burgers toe gehandhaafd blijven op hetzelfde niveau als het jaar daarvoor terwijl er op grond van de afgesloten berekeningen er bv een prijsverlaging van 20 eurocent had kunnen plaatsvinden. Dit geld vloeit dan naar de staatskas. En omgekeerd als de overheid in een gegeven jaar wat meevallers heeft dan kan men bv de prijs naar de burgers toe handhaven terwijl op grond van de afgesloten contracten de prijs eigenlijk 10 cent hoger had moeten zijn. De overheid heeft een sturend instrument in handen en kan zo de prijsschommelingen afdempen. Plus en dat is misschien wel het grootste voordeel: de overheid kan in de tweede kamer verantwoording afleggen over het gevoerde beleid! Als we alles privatiseren waar moet je dan nog verantwoording over afleggen?
Als we zaken op deze wijze gaan aanpakken dan:
bestrijden we de corruptie naar ambtenaren toe,
we vermijden kartel vorming,
we houden een gezonde marktwerking in stand,
we vrijwaren de burger van een hoop onzin,
de overheid krijgt een echt beleids-instrument in handen.
Dit model is ook op andere terreinen bv de gezondheidzorgverzekeringen toepasbaar.
Jan van Zuchtelen
