Onderzoek in twaalf tehuizen: tl-verlichting remt achteruitgang en verbetert humeur

Licht helpt demente bejaarde

Licht werkt net zo goed als medicijnen, zegt onderzoeker.
'Klinische relevantie groot.'
van onze verslaggever Broer Scholtens

De Volkskrant 11 juni 2008

AMSTERDAM Demente bejaarden die langdurig in goed verlichte ruimten zitten, hebben minder last van depressieve buien en een slecht humeur. Veel licht remt ook de cognitieve achteruitgang. Dit blijkt uit onderzoek in twaalf Nederlandse verzorgingstehuizen. The journal of the American Medical Association (JAMA) publiceert de resultaten ervan vandaag.
Bij mensen met dementie raakt de biologische klok geleidelijk van slag: ze slapen 's nachts slechter en gaan vaak dolen. Overdag halen ze het slaaptekort in.

Onderzoekers van het Nederlandse Instituut voor Neurowetenschappen (NIN) in Amsterdam hebben geprobeerd met extra licht die afwijkende klok in het gareel te krijgen. Ze voerden het onderzoek uit in verzorgingstehuizen in Friesland en Noord-Holland.
Bijna tweehonderd demente bejaarden, vooral vrouwen, deden daaraan mee. De gemiddelde leeftijd was 86 jaar. In een deel van de dagverblijven in de tehuizen hingen de onderzoekers extra veel tl-buizen op, tot een lichtsterkte van 1.000 lux. In een ander deel van de ruimten werd de verlichting op een laag pitje gehouden, tot 300 lux. De buizen brandden van negen uur 's morgens tot zes uur 's avonds.
Bejaarden en personeel wisten niet hoe bij hen de verlichting was geregeld. Aan de hand van vragenlijsten, zoals cognitie- en depressietesten, werden verschillen in kaart gebracht.
Overmatig licht remt de cognitieve achteruitgang (van het oriëntatievermogen en de geheugenfunctie) met zo'n 5 procent. Depressieverschijnselen namen met 19 procent af, terwijl de demente bejaarden 53 procent meer dingen zelf konden doen, zoals brood smeren.

De klinische relevantie is groot, vindt de verantwoordelijke onderzoeker Eus van Someren van het NIN. 'Demente bejaarden krijgen nu medicijnen met allerlei bijwerkingen zoals misselijkheid, duizeligheid en maag-darmklachten. Met veel licht is hetzelfde te bereiken zonder die bijwerkingen

Bovenstaand bericht is bemoedigend te noemen echter er is nog veel meer met licht te bereiken zoals uit onderstaande mogen blijken.

4-4-2004

Project met licht ter verhoging van de arbeidsvreugde op basis van ideeën van Frans Coppelmans


Buiten schijnt de zon. De zon komt 's ochtends op en gaat 's avonds onder en dit in een eeuwenoud ritme en dus zeer vertrouwd met de mens en het functioneren van de mens. Soms staan er wolken tussen de zon en de mens en vallen er schaduwen. Buiten bevinden we ons in een voortdurende wisseling van licht invalshoek en licht intensiteit.

Binnen branden de tl-buizen van 's ochtends tot 's avonds in een 50 jarige continuïteit. Er verandert op een dag niets. Geen invalshoeken die veranderen geen lichtintensiteit die verandert.

Hoe krijgen we nu wat zich buiten op natuurlijke wijze afspeelt naar binnen?

We brengen binnen een veelheid van lampen aan, die we kunnen variëren in lichtintensiteit en kleur. We brengen lichtsensoren buiten aan op de gevel. We koppelen al deze gegevens aan een computer en de computer programmeren we zo, dat op grond van de meetgegevens van de lichtsensoren de lampen binnen aangestuurd kunnen worden.
Zo ontstaat er binnen een natuurlijk meebewegen van het kunst-licht met de natuurlijke beweging buiten van de zon. Zo blijft de mens verbonden met de natuurlijke beweging buiten en wordt hij niet zo snel suf en vermoeid.

Verandering van spijs doet eten

Afhankelijk van onze deskundigheid kunnen we nog meer doen met het kunst-licht binnen. Bijvoorbeeld we hebben een vergader ruimte. Nu kan het voorkomen, dat we in de vergadering moeilijke beslissingen moeten nemen. De discussies laaien fel op de spreeksterkte neemt toe om de anderen maar te overtuigen van het eigen gelijk. De geluidssensoren registreren deze toename in geluid en instrueren de computer om meer groen licht in de ruimte te brengen waardoor de gemoederen wat bedaren.
Omgekeerd als de vergadering wat te tam is kan men besluiten wat meer rood licht in te schakelen of als het niveau wat laag is wat meer blauw in de ruimte te brengen.

E.e.a. is eenvoudig te testen door twee afdelingen te vergelijken op hun productie output en arbeidsvreugde gemeten als ziekteverzuim. D.w.z. een afdeling met wisselend licht gekoppeld aan het natuurlijke buitengebeuren en de andere afdeling met monotoneTl-verlichting.

Verdere uitbreiding van dit gegeven zijn te vinden op het gebied van b.v. vochtigheid en warmte. Al deze gegevens moeten wisselen wil de mens gezond blijven. De wisseling dient echter wel met beleid te gebeuren.

Toepassingsgebieden: scholen, kantoren, ziekenhuizen, gevangenissen, fabrieken etc.



wo 13 okt 2010, 21:53 | 37 reacties
Betere schoolprestaties door afgestemde verlichting
Van onze onderwijsredactie
AMSTERDAM -  Leerlingen presteren stukken beter met speciaal op de situatie afgestemd licht. De concentratie gaat met 18 procent omhoog en ook zijn ze gemotiveerder.

Dat komt voort uit de definitieve cijfers van het onderzoek van de Universiteit Twente. Al eerder maakte deze krant voorlopige resultaten bekend waarbij reeds na enkele maanden bleek dat de schoolkinderen in groep 6 tot en met 8 tot 12 procent beter scoorden met het speciale licht. Verlenging van het experiment blijkt de prestaties dus nog meer te verhogen.
Het licht, SchoolVision genoemd en ontwikkeld door Philips, kan door variatie in sterkte en kleur van licht een positieve bijdrage leveren aan concentratie, het gedrag, het welbevinden en de motivatie van kinderen op de basisschool. De lichtinstallatie heeft de knoppen 'standaard, rust, energie en concentratie'. Bij de rustinstelling zijn de kinderen sneller in het oplossen van een gezamenlijke puzzeltaak dan bij de standaardinstelling. Bij de energieinstelling praten kinderen 95 procent meer met elkaar tijdens het oplossen van de puzzels dan bij de 'standaard'-instelling. Ook voelen leerlingen zich opgewekter bij de instellingen 'rust' en 'energie' dan bij de instelling 'concentratie'.
De onderzoeken zijn uitgevoerd in enkele klassen en in een experimentele laboratoriumstudie. In totaal namen aan beide onderzoeken ruim 200 schoolkinderen deel. Jane van der Heijden, directrice van basisschool de Disselboom in Wintelre die aan het onderzoek deelnam is enthousiast: "De kinderen zijn erg tevreden over het lichtsysteem en de ondersteuning die het geeft bij de routine in de klas. Zij vragen er actief naar. Bovendien merken wij dat de verlichting een positieve invloed heeft op de leerkrachten."
De energieknop komt ongeveer met het licht van een heldere, onbewolkte zomerdag rond het middaguur en bij 'rust' zorgt het systeem voor het equivalent van een zachte avondzon. Philips maakte met de resultaten bekend dat iedere school die in één of meerdere lokalen het lichtsysteem laat plaatsen een eenmalig krijgt tot maximaal 2500 euro uit het Leerprestatiefonds van de onderneming.