Telegraaf 2 november 2010
Advocaat mag altijd bij verhoor
door Saskia Belleman en Jolande van der Graaf
AMSTERDAM - Bij alle verhoren van verdachten in strafzaken moeten politie en justitie voortaan een advocaat toelaten. Dat is het gevolg van een opmerkelijke uitspraak door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, vorige week in de zaak-Brusco versus Frankrijk.
"Vastgelegd is dat verdachten bij alle verhoren recht hebben op aanwezigheid van hun advocaat", aldus de Rotterdamse strafpleiter André Seebregts. "Vanaf nu kunnen verhoren waarbij dat niet gebeurt zelfs worden uitgesloten van het bewijs. Zaak voor politie en justitie om een en ander onmiddellijk te gaan regelen."
Gunst
Tot nu toe werd het advocaten in ons land slechts als gunst toegestaan in de verhoorkamer te zijn. Dat betekende dat raadslieden bij het eerste, vaak cruciale verhoor nooit welkom waren. Bovendien moesten advocaten steevast in een hoek zitten en mochten zij niets zeggen. "Zelfs een kuchje kon de recherche verbieden", zegt Seebregts. "Maar dat is nu voorbij. Voortaan kan ik naast mijn cliënt plaatsnemen en ingrijpen als het verhoor niet goed loopt."
Het arrest door het Straatsburger Hof draagt volgens strafrechtdeskundigen bij tot eerlijker processen, bovendien zijn de rechten van verdachten zo beter gewaarborgd. Ook zal het aantal gerechtelijke dwalingen naar verwachting teruglopen. In veel andere landen, zoals Engeland of Amerika, is allang bij wet geregeld dat advocaten bij de verhoren zitten. Ook met verslagen van verhoren moet het totaal anders, vinden onderzoekers van het Nederlands Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving en het Instituut voor Strafrecht en Criminologie.
Bij grote en complexe strafzaken dienen voortaan alle geluids- en video-opnamen van het verhoor in het dossier te worden gestopt, bepleiten de experts. Dit omdat de wijze waarop rechercheurs verhoorverslagen maken sterk verschilt.
Een proef op de som toonde aan dat sommige rechercheurs bepaalde vragen helemaal niet opnamen. Anderen bleken vragen aan verslagen te hebben toegevoegd die niet eens waren gesteld. Aarzelingen, stiltes of gestotter werden zelden of nooit verwerkt in de verslagen.